- Przygotowanie narządów mowy do prawidłowej realizacji głoski [c] i [dz]. Wykonujemy następujące ćwiczenia:
- liczenie dolnych zębów czubkiem języka po wewnętrznej stronie;
- oblizywanie językiem wewnętrznej powierzchni dolnych zębów;
- próby gwizdania;
- rozciąganie warg do uśmiechu i wymawianie głoski [i];
- układanie ust do uśmiechu i powrót do pozycji neutralnej;
- pokazywanie szerokiego uśmiechu, a następnie ściąganie ust, jak przy głosce [u][1].
- Powtarzanie głoski [c] i [dz] w dwóch układach:
ca – dza dza – ca
co -dzo dzo – co
cu – dzu dzu – cu
ce – dze dze – ce
aca – adza adza – aca
oco – odzo odzo – oco
ucu – udzu udzu – ucu
ece – edze edze – ece[2]
- Powtarzamy układy z głoskami [c] i [dz]:
- dzac; dzoc; dzuc; dzec;
- adzac; adzoc; adzuc; adzec;
- odzac; odzoc; odzuc; odzec;
- udzac; udzoc; udzuc; udzec;
- edzac; edzoc; edzuc; edzec[3];
- Powtarzamy słowa:
- cena; cebula, cegły, klocki; tablica; owoce; ulica; taca; plecak; kucyk; łańcuch; lecą; baca; policjant; palce; owce; kotwica; motocykl; noc; pałac; chłopiec; latawiec; walec; taniec; koc; pajac; widelec; kolec; piec; kibic[4];
- dzwon; dzwonki; dzbanek; pędzel; pieniądze; koledzy; jedzenie; wchodzą; jedzą; wychodzą; obchodzą[5].
- Powtarzamy pary słów:
- nudzę – nucę;
- nodze – noce;
- srodze – sroce;
- pieniądze – pieniące[6].
- Powtarzamy zestawy wyrazowe:
- tureccy wodzowie;
- tajemnica wodza;
- budzenie Alicji;
- dzwonek na lekcje;
- spoceni słudzy;
- cudza wiedza;
- pachnąca sadzonka[7].
- Powtarzamy zdania:
- Koledzy siedzą na ławce.
- Na wadze leżą owoce.
- Wacek często odwiedza Jacka.
- Dzwonek dzwoni na lekcję.
- Władza ma na uwadze panującą nędzę[8].
- Celina upiekła placek z rodzynkami.
- Obok placka z rodzynkami stoi dzbanek.
- Pod miedzą zbierałam rydze.
- Koledzy spotkali się na drodze za ogrodzeniem.
- Na kolację jadłam sałatkę z cebulą i kukurydzą[9].
Bibliografia:
- Czarnik, B., Obrazkowe ćwiczenia logopedyczne dla przedszkolaków. Ćwiczenia wspomagające terapię logopedyczną głosek S, Z, C, DZ, Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2019.
- Falana-Kozłowska, J., Usuwamy wady wymowy. Głoski dźwięczne i bezdźwięczne:
z – s, dz – c, ż (rz) – sz, dż – cz, ź (zi) – ś (si), dź (dzi) – ć (ci). Część 2, Wydawnictwo „APEX”, Radomsko 2020. - Michalak-Widera, I., Miłe uszom dźwięki. Usprawnianie narządów mowy i ćwiczenia prawidłowego wymawiania głosek, Wydawnictwo Unikat2, 2007.
- Senkowska, B., Ćwiczenia artykulacyjne: szereg syczący. Zeszyt 2, Wydawnictwo Edukacyjne, Kraków 2013.
Opracowała: dr Ewa Cieplińska-Truchan, neurologopeda kliniczny, surdologopeda
[1] I. Michalak-Widera, Miłe uszom dźwięki. Usprawnianie narządów mowy i ćwiczenia prawidłowego wymawiania głosek, Wydawnictwo Unikat2, 2007, s. 23-25.
[2] J. Falana-Kozłowska, Usuwamy wady wymowy. Głoski dźwięczne i bezdźwięczne: z – s, dz – c, ż (rz) – sz, dż – cz, ź (zi) – ś (si), dź (dzi) – ć (ci). Część 2, Wydawnictwo „APEX”, Radomsko 2020, s. 12.
[3] Ibidem, s. 13.
[4] B. Czarnik, Obrazkowe ćwiczenia logopedyczne dla przedszkolaków. Ćwiczenia wspomagające terapię logopedyczną głosek S, Z, C, DZ, Wydawnictwo Harmonia, Gdańsk 2019, s. 37-50.
[5] Ibidem, s. 51-55.
[6] J. Falana-Kozłowska, op. cit., s. 14.
[7] Ibidem.
[8] Ibidem, s. 14-15.
[9] B. Senkowska, Ćwiczenia artykulacyjne: szereg syczący. Zeszyt 2, Wydawnictwo Edukacyjne, Kraków 2013, s. 59.